سرخط خبرها
سرآغاز / فرهنگی / تاریخی / آسمان ایران پر از فَروَهَر است

آسمان ایران پر از فَروَهَر است

آسمان ایران پر از فرشته “فروهر”است.

«هرودوت»

 

پیداست که آبشخور برداشت هرودوت (۴۶۸-۴۲۰) پیش از میلاد فروهر‌ها است. دست کم از زمان فیثاغورس (۵۸۰ – ۴۹۷) پیش از می‌لد و فیثاغورسیان، یونانیان با جهانبینی ایرانیان و زرتشت آشنا بودند و در همه نوشته‌های پیش از مسیح اینان پرتو آیین زرتشت، در ژرفا و پهنا به چشم می‌خورد.

نزدیک به یک سده پیش آدولف برودیک نوشت« آری افلاطون پرشگرف , شالوده گذار آموزه یفروهر ها نیست؛او یک تاراجگراست و این نه از آن روی که وی تعالیم زرتشت را بازنگاری نموده ؛بلکه از آنجاست که این جستار را پنهان گذاشته است.»

درباره فروهر گفتگوهای بسیاری شده است با توجه به نقشی که فروهرها در آیین زرتشت و آیین های نوروزی دارند ؛نخست خوب است که با این نقش آشنایی بیشتری پیدا کنیم ، نیبرگ فروهر را همزاد نامیرای آسمان هستی خاکی می داند و Pr’whr= فروهر فارسی میانه را اِتِر ترجمه می کند،که شاید دیدگاهش چیزی «اتر» گون باشد.این «اتر»آدمی را به برداشت درست نزدیک می کند.من فقط به جای « همزاد نامیرا » تنها برای باز هم نزدیکی بیشتر از مثال بهره می گیرم به ویژه این که «مُثُل» افلاتون آشنا تر است!

پس فروهرها مُثُل نامیرا ، اذلی ، ابدی و آسمان هستی خاکی هستند به گونه ی دیگر فروهر ها «من»های دگرگونی ناپذیر همه ی باشندگان دیدنی و نادیدنی اند.شاید شکافت واژه ی فروهر دریافت درست آن را آسانتر بکند.اگر « فر» (Far) را به چَم {معنی} پیش بگیریم  و «وَهَر» را به چم باور ،آنگاه می توانیم فروهر را « باورپیشین » یا باور نخست و« من نخست » و نیروی پویایی بدانیم.یعنی همان چیزی که به ماده تکاپو بخشیده است و در فلسفه افلاتون «مثال و مثل» نامیده می شود.

مساله ی فروهر ها در آیین مزدیسنا ، مساله پیچیده و پر اهمیتی است.پیچیده از این رو که با بررسی ادبیات مزدیسنایی به روایتهای گوناگونی در این باره بر می خوریم که گاهی با هم نمی خوانند و دارای اهمیت،به این روی که در پی گیری همه ی گفت و گوهایی که شده است ، فروهر ها گوهر های راستین و جنباننده هر جور باشنده ای در جهان هستی هستند و به ماده خواه جمالی ،نباتی،وحیوانی و خواه نادیدنی ، مانند عطر، بو و خیال و زیبایی و سرانجام پیدایش و هستی می دهند.

چنین است که با فروهر ها ،با این ذره های مینوی،با نخستین پرداخت آدمی به  «استقلال ماده»(تحرک ذاتی)آشنا میشویم. با این برداشت،در جهان هیچ باشنده اینیست که گوهری فروهری نداشته باشد.هتا خود اهورامزدا که خود آفریننده بود و نبود است نیز دارای فروهر است« در میان این فروهر های ابدی، اینک فروهر اهورامزدا را می ستاییم،که بزرگترین و بهتر و زیباتر و استوار تر و دانا تر و خوش ترکیب تر و در راستی بلند پایه ترین است»

Farvahar

نیاكان ما دریافته بودند كه هر انسان زنده از تن، جان، روان، وجدان و فروهر (Fravahr) (فرَوَشی) سرشته شده كه پویندگی و بالندگی انسان از كوشش و جوشش آن‌هاست.

فروهر از دو واژه‌ی “فره” به معنی جلو، پیش و “وهر” یا ورتی به معنی برنده و كشنده درست شده است و شاید بتوان گفت از نظر زندگی، فروهر بزرگترین و باارزش‌ترین جزء وجود انسان است ، چون پرتوی از هستی بی‌پایان اهورامزداست كه انسان را به‌سوی رسایی رهنما می‌شود و وظیفه‌ی پیش‌بری و فرابری، برای انسان به برترین پایه‌ی هستی را داراست. و پس از مرگ با همان پاكی و درستی به اصل خود (اهورامزدا) می‌پیوندد.

امروزه نگاره‌ی زیر بین زرتشتیان نمایانگر شكل فروهر است و به‌عنوان نشانواره‌ی دین زرتشتی به‌كار می‌رود. این نگاره، گذشته‌ی چندین هزارساله داشته و شبیه آن در جاهای دیگر و نزد قوم‌های دیگری دیده شده است ولی شكل كنونی آن در كتیبه‌های هخامنشی بالای سر پادشاهان دیده می‌شود.

هر پاره‌ای از نگاره‌ی فروهر یادآور اهمیت و مسولیت فروهر در زندگی است:

۱-      سر:

سر فروهر به‌صورت مردی سالخورده است تا با دیدن آن به‌یاد آوریم كه فروهر مانند بزرگان و افراد مسن ما را راهنمایی می‌كند.

۲-      دست‌ها:

دست‌های فروهر به‌طرف بالاست به‌خاطر آنكه همیشه به اهورامزدا توجه داشته باشیم.

در دست فروهر حلقه‌ای وجود دارد كه آن‌را نشانه‌ی احترام به عهد و پیمان می‌دانند.

۳-   بال‌ها:

بال‌های فروهر باز است. چون با دیدن بال‌های باز، ذهن انسان متوجه پرواز و پیشرفت شده و از دیدن این دو بال باز فورا به یاد می‌آورد كه فروهر او را به‌سوی پیشرفت و سربلندی راهنمایی می‌كند.

همچنین هر بال خود دارای سه بخش است كه نشانه‌ی اندیشه‌نیك، گفتار نیك و كردار نیك بوده و با دیدن این سه بخش آگاه می‌شویم كه هرگونه پیشرفتی باید از راه درست یعنی به‌وسیله‌ی اندیشه و گفتار و كردار نیك انجام شود.

۴-   دایره میان شكل:

دایره خطی‌ است منحنی كه از هر نقطه‌ی آن شروع كنیم باز به همان نقطه خواهیم رسید. منظور از این دایره در میان فروهر، نشان‌دادن روزگار بی‌پایان است. به این معنی كه هر عمل و كرداری كه در این زندگی (روی دایره) صورت گیرد نتیجه‌ی آن در همین دنیا متوجه انسان است و اثر آن باقی خواهد ماند. (باز به همان نقطه از دایره خواهد رسید). و در جهان دیگر روان از پاداش یا جزای آن برخوردار خواهد شد.

۵-   ردا ، دامن:

دامن فروهر از سه قسمت به‌وجود آمده كه نشانه‌ی اندیشه و گفتار و كردار بد است . از مشاهده‌ی این سه بخش درمی‌یابیم كه همواره باید اندیشه و گفتار و كردار بد را به زیر افكنده، پست و زبون سازیم. (همانطور كه دامن در زیر قرار دارد)

۶-   دو رشته‌ی آویخته:

این دو رشته نشانه‌ی سپنتامینو (مینوی خوب) و انگره‌مینو (مینوی بد) است كه همیشه ممكن است در اندیشه‌ی انسان ظاهر شوند . وظیفه‌ی هر زرتشتی این است كه خوبی را در اندیشه‌ی خود قرار داده و بدی را از آن دور كند (نیك بیندیشد).

به شادی و پیروزی
امروز آدینه برابر با اهنود از پنجه سال ۳۷۵۰ دینی زرتشتیان – گاهان بار چهره همس پت می‌دیم‌گاه

موبد مانترانو

یک دیدگاه

  1. موبد مانترانو

    در مورد حلقه در میان دستان نکته ای دیگر اضافه میکنم که همکنون این حلقه کوچکتر شده و به عنوان حلقه عهد و پیمان و مودت و دوستی در میان مرد و زن در شب آروسی (عروسی) ازدواج به هم هدیه داده می شود و در انگشت دست چپ به دست می کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *