سرخط خبرها
سرآغاز / فرهنگی / آموزشهای آیین بهی / آذرگان خجسته باد

آذرگان خجسته باد

ماه آذر با سردی و برودت فرا رسید؛ مهر آذر وگرمای آتش شادی بخش دلهاباد

آذر روز از آذر ماه

سومین روز از ماه آذر خورشیدی و نهمین روز از ماه آذر زرتشتی

جشن آذرگان برای ستایش و سپاس از آذر است.ایرانیان از دوره باستان چهار عنصر طبیعی را به خاطر نقش و بزرگی که در تمیزی و پاک کنندگی و ایجاد رفاهیت داشته‌اند ستایش می‌کرده‌اند.چهار عنصر عبارتند از آتش ، آب ، باد ، خاک ، در این میان آتش از سه عنصر دیگر مهم تر و روشن‌تراست.

آذر در اوستا ” آتـــَــر – آتــــَــرش” و در زبان پهلوی ” آتـــُــور ”  و در زبان پارسی امروزی ، آذر ، آتش ، آدیش ، تش و آتیش خوانده می‌شود.

روز آذر از ماه آذر به نام یکی از دستیاران بزرگ امشاسپند اردیبهشت است. دستیار فرشته اردیبهشت یعنی ایزد آذر نگهبان آتش و مراقب روشن بودن آتشگاه‌ها است.

 بنابر اساتیر یابنده آتش هوشنگ پادشاه کیانی است.در شاهنامه فردوسی داستان دلکش پیدایش آتش را آورده است :

هوشنگ پیشتاز زندگی شهری که روش کشاورزی و ساختن خانه  و شستن پشم و پنبه را به مردم یاد داده است در دامنه کوهی در تنگ غروب گردش میکرده که ناگهان ماری سیاه رنگ خطرناک و گزنده بر سرراهش پیدا شد ، سنگی برداشت و به سوی مار پرتاب کرد ، سنگ به مار نخورد ولی به سنگ سیاه دیگری برخورد کرد و از آن جرقه‌ای برخاست خار و خاشاک دور و بر خود را شعله ور کرد ، هوشنگ خیره بر شعله ها مینگریست و ارزش آن را دریافت و به مردم گفت این آتش را زنده نگهدارید  چون میتوان از آن در سرما بهره برد ، خوراک پخت و از حمله درندگان جلوگیری کرد.

فروغی پدید آمد از هر دو سنگ

                                    دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ

نشد مار کشته و لیکن ز راز

                               پدید آمد آتش از آن سنگ باز

شب آمد برافروخت آتش چو کوه

                                  همان شاه در گرد او با گروه

یکی جشن کرد آنشب و باده خورد

                                              ……..

فردوسی بزرگ

ایرانیان را پرستنده آتش خوانده اند ، به مفهوم اینکه برای آتش  مقاو و احترام قائل هستند ، این پندار غلطی است زیرا کلمه  پرستنده ، پریستار ، پرستار ، به معنا و مفهوم نگاهدارنده ، مراقب ، و مواظب است . در دوره های گذشته ،‌ نگهبانی از آتش  که خاموش نگردد از وظیفه های  سپندینه و ارزشمند بوده است و در هر خانه ای مکانی برای نگهداری آتش وجود داشته است تا چندی پیش و همکنوندر بسیاری از شهر ها و روستاها به اجاق خانه سوگند یاد میکنند و آن را محترم میدانند.

زرتشتیان روز سوم  آذر را جشن میگیرند و در این روز با لباسهای پاکیزه و آراسته به آتشکده ها رفته و نیایش میکنند.

در فرهنگ اوستا ” آتش” پسر اهورامزدا و سپندارمذ یا زمین دختر پروردگار معرفی شده است. بدهی است اینها تشبیهند نه اینکه اهورامزدا دارای دختر و پسر باشد.

کریستین سن درمورد دو جشن در آذر ماه چنین میگوید :

در اول ماه آذر ” وهار جشن یا عید بهار ” بود زیرا در جشن خسروان یعنی زمانی که تقویم مختل شده بود ، اول آذر ماه با آغاز فصل بهار مصادف میشد. در ازمنه اسلامی این جشن را ” خروج الکوسج ” میگفتند. مردی را بر اسب نشانده و بر گردش میبردند ، آن مرد خود را با بادبزنی باد میزد تا شادمانی خود را از خاتمه یافتن فصل شتا و نزدیک شدن گرما بدان وسیله آشکار کند. چند روز بعد در آذر روز از آذر ماه (که نهم بود) جشن دوم پیش میآمد ، در آن وقت خود را با آتش گرم میکردند ، زیرا که آذر ماه نزدکترین ماه زمستان است و در اواخر این فصل سخت تر و شدیدتر از همه  اوقات سال است.

به گفته اشو زرتشت ” این نور نماینده فروغ مینوی است که در دل هرکس جای دارد و برای زندگی و آبادانی او گرما و نور میبخشد. آتش دلدادگی و دوستداری که از فروغ بیکران و روشنایی سرشار بارگاه اهورامزدا سرچشمه گرفته و درون دل هرکس نهاده شده است “

در روز آذر از ماه آذر آتش نیایش خوانده میشود:

 

می ستایم آتش را که آفریده ی اهورا مزدا ست ستایش پاک تو را باشد ای آتش پاک گهر  ای بزرگترین  بخشوده ی اهورا مزدا  ای فروزه ای که در خوری ستایش را  می ستایم تو را که در خانه ی من افروخته ای   سزاواری ستایش و نیایش را برابر تو می ایستم برای نیایش با همه ی آئین های دین به دستی برسم و به دیگر  دست چوب خوش بوی خشک که زبانه اش  روشن ,و سوزشش بپراکند بوی خوش را   و تو ای سزاوار ستایش  بهره مند شوی از درخشندگی آن به هنگام سوختن و بوی خوش آن. در مهراب خانواده  در آتشگاه آتشکده آتش  روشن و تابنده ی اهورایی زبانه می کشد. نیایشگران به درگاهش سرود می خوانند و او خواستار است تا بهترین  چوب خوش بوی و خشک را بر بسترش نهند و درودش گویند با برسم در دست گرفته و هوم آمیخته به شیر درود و  ستایش به تو   ای آتش اهورا مزدا  می ستایم این روشنی پاک و درخشان را اینک که به ما آشکاری   توان و  نیرویمان بخشای تا بهترین اندیشه و گفتار و کردار را داشته باشیم . یاریمان ده که با بدی و زشتی و دروغ پیکار کنیم  . روان ما را پالوده گردان از بدی و راه بی فرجامی تا شایسته ی پرستش اهورای بزرگ باشیم.

ایدون باد

فرجام یافت به شادی

آذر روز از ماه آذر 3749 زرتشتی

موبد مانترانو

پی نوشت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *